Ăn Tết ở căn hộ chung cư, ngoài việc nhà thông thường, bạn cần để ý năm chuyện riêng: nội quy tòa nhà dịp lễ, an toàn cây và đồ trang trí ở ban công, rác Tết dồn ứ, khách đến chơi đông cùng chỗ đậu xe, và an toàn lửa khi thắp hương, đốt nến trong không gian kín. Hỏi ban quản lý lịch hoạt động dịp Tết từ giữa tháng Chạp là việc đầu tiên.
Chung cư là nơi hàng trăm hộ dùng chung thang máy, hành lang, hầm xe và hệ thống phòng cháy. Một chậu quất đặt sai chỗ, một túi rác để ngoài hành lang hay một chiếc xe đỗ chắn lối có thể ảnh hưởng cả tầng. Bài này gom những việc cần biết để nhà bạn ăn Tết thoải mái mà hàng xóm cũng thoải mái. Nếu bạn quan tâm cách bày Tết trong căn hộ theo quan niệm phong thủy, đã có bài riêng ở chuyên trang khác; ở đây chỉ bàn chuyện vận hành.
Hỏi ban quản lý những gì trước Tết
Mỗi tòa nhà có lịch hoạt động riêng dịp Tết, thường được thông báo trên bảng tin, nhóm cư dân hoặc ứng dụng quản lý. Nếu chưa thấy, bạn nên chủ động hỏi từ khoảng rằm tháng Chạp (thứ Sáu 22/1/2027). Những câu hỏi đáng hỏi: lịch thu gom rác trong những ngày Tết có thay đổi không, thang máy chở hàng hoạt động giờ nào, có hạn chế giờ chuyển đồ, sửa chữa không, bảo vệ và kỹ thuật trực Tết ra sao, gặp sự cố điện nước thì gọi ai.
Thêm vài câu nữa nếu nhà bạn có kế hoạch riêng: có cho phép đặt cây lớn, đào, mai ở sảnh tầng hay hành lang không; khách đến chơi đông thì đăng ký thế nào; xe của khách đỗ ở đâu; nhà đi vắng dài ngày thì có cần báo không. Những câu này hỏi trước một lần, đỡ được nhiều lần lúng túng giữa Tết.
Nhớ đóng phí quản lý, phí gửi xe, các khoản phí dịch vụ trước kỳ nghỉ nếu đến hạn. Ban quản lý cũng nghỉ Tết, khoản chưa đóng có thể bị nhắc vào lúc bạn không muốn nghĩ đến chuyện tiền nong nhất.
Cây Tết và đồ trang trí ở ban công: an toàn là trên hết
Không đặt chậu sát lan can hoặc treo ra ngoài. Ở tầng cao, gió mạnh hơn mặt đất nhiều. Chậu quất, chậu hoa đặt trên mép lan can hoặc treo bên ngoài có thể rơi, gây nguy hiểm chết người cho người bên dưới. Đặt chậu sát tường, trên sàn ban công.
Chú ý trọng lượng. Chậu đất lớn, đặc biệt chậu quất hay mai to, rất nặng khi tưới đẫm. Đặt trên đế có bánh xe để di chuyển, và tránh dồn nhiều chậu lớn vào một góc nhỏ.
Nước tưới chảy xuống nhà dưới. Lót khay hứng nước dưới mọi chậu. Nước tưới chảy tràn xuống ban công tầng dưới là một trong những phàn nàn hay gặp nhất mùa Tết ở chung cư.
Đèn trang trí ngoài trời. Chỉ dùng loại đèn dành cho ngoài trời, cắm vào ổ có che mưa, không kéo dây qua cửa kính đóng kẹp lên dây. Tắt đèn khi đi ngủ và khi ra khỏi nhà.
Không chắn lối thoát nạn. Một số căn hộ có ban công là lối thoát nạn hoặc nơi đặt thang dây. Đừng để cây và đồ trang trí chắn lối đó.
Rác Tết: dồn ít hơn, đổ đúng giờ
Sau Tết, mỗi nhà có thể thải ra gấp nhiều lần ngày thường: hộp quà, giấy gói, vỏ chai, lá dong, đồ ăn thừa, cành đào. Trong khi lịch thu gom có thể giãn ra. Vài cách giữ cho tầng nhà mình không thành bãi rác:
- Gấp dẹt hộp giấy, hộp quà trước khi bỏ; tách riêng giấy, vỏ chai, lon để bỏ vào khu tái chế nếu tòa nhà có.
- Không để túi rác ngoài hành lang, trước cửa nhà, kể cả "chỉ một đêm". Mùi và côn trùng lan rất nhanh.
- Đồ ăn thừa, vỏ trái cây cho vào túi kín, bỏ xuống phòng rác ngay trong ngày.
- Cành đào, cây quất sau Tết: hỏi ban quản lý điểm tập kết riêng; cành lớn không cho vào ống đổ rác.
- Mua ít đồ dùng một lần, chọn quà ít bao bì; rác bắt đầu từ lúc mua.
- Nếu phòng rác tầng đã đầy, báo ban quản lý thay vì chất thêm ra ngoài.
Nếu tòa nhà có lịch thu gom thưa hơn những ngày mùng 1 đến mùng 3, hãy dồn rác khô gọn trong nhà và chỉ đổ rác ướt mỗi ngày. Một thùng có nắp ở ban công dành cho rác khô là đủ dùng mấy ngày.
Khách đến chơi, thang máy và chỗ đậu xe
Những ngày đầu năm, khách đến chúc Tết các căn hộ cùng lúc, thang máy quá tải, hầm xe không còn chỗ. Nếu nhà bạn có đông khách, nhắn trước cho khách giờ nên đến, chỗ gửi xe gần nhất, và nếu tòa nhà yêu cầu, đăng ký tên khách hoặc biển số xe với bảo vệ. Rải khách ra các khung giờ khác nhau cũng giúp nhà mình đỡ đông.
Đừng để xe khách đỗ chắn lối đi chung, lối thoát hiểm hay trước cửa hàng ở tầng trệt. Một chiếc ô tô chắn lối xe cứu hỏa là chuyện có thể gây hậu quả lớn. Nếu tòa nhà không có chỗ cho xe khách, gợi ý khách đi xe công nghệ hoặc gửi ở bãi gần đó.
Với trẻ con đi chúc Tết trong tòa nhà, dặn con không chơi ở cửa thang máy, không bấm nút loạn, không chạy ở hành lang, cầu thang thoát hiểm. Nhiều tòa nhà có sảnh trang trí Tết đẹp, trẻ con hay tụ tập chụp ảnh; người lớn nên đi cùng.
Thang máy dịp Tết cũng hay chở đồ cồng kềnh: chậu cây, thùng quà, xe đẩy. Dùng thang máy chở hàng nếu tòa nhà có, tránh giờ cao điểm buổi sáng và buổi chiều, và đừng giữ cửa thang quá lâu để chất đồ khi nhiều người đang chờ.
Nếu chính bạn là khách đến căn hộ người quen, hỏi trước chỗ để xe và mã ra vào nếu có, đến đúng giờ hẹn, không ở quá lâu khi thấy chủ nhà còn đón khách khác.
An toàn lửa trong căn hộ dịp Tết
Không gian kín, đồ trang trí giấy, vải nhiều, cộng với hương, nến, đèn là những thứ khiến dịp Tết có nhiều nguy cơ cháy hơn ngày thường. Những điều nên làm:
- Hương, nến đặt trên bề mặt không cháy, xa rèm, giấy trang trí, cành khô; không để cháy khi không có người ở nhà.
- Nếu gia đình có nếp đốt vàng mã, hỏi ban quản lý nơi đốt được phép; tuyệt đối không đốt ở ban công, hành lang, trong nhà vệ sinh.
- Không dùng pháo nổ; đó là hành vi bị cấm. Một số loại pháo hoa không gây tiếng nổ được phép dùng trong những dịp nhất định theo quy định, nhưng nội quy nhiều tòa nhà cấm đốt trong khuôn viên, ban công.
- Không cắm quá nhiều thiết bị vào một ổ: nồi lẩu, bếp nướng điện, đèn trang trí cùng lúc dễ làm quá tải.
- Biết vị trí bình chữa cháy, lối thoát hiểm gần căn hộ; kiểm thiết bị báo khói trong nhà còn hoạt động không. Dạy cả trẻ lớn trong nhà biết lối thoát hiểm và không dùng thang máy khi có cháy.
- Tắt bếp, rút điện thiết bị không cần thiết trước khi đi chúc Tết dài ngày.
Nếu có trẻ nhỏ, đặt hương, nến, bật lửa ngoài tầm với của con. Trẻ con rất tò mò với ánh lửa và đèn nhấp nháy dịp Tết.
Hàng xóm và tiếng ồn ngày Tết
Tết là dịp vui, nhưng nhà bên cạnh có thể có người già, trẻ sơ sinh, người làm ca đêm. Hát karaoke, mở nhạc to, nói chuyện ồn ở hành lang đến khuya là nguồn phàn nàn hàng đầu ở chung cư mỗi dịp lễ. Nhiều tòa nhà có quy định giờ yên tĩnh; nếu chưa có, giữ âm lượng vừa phải sau mười giờ tối là phép lịch sự chung.
Nếu nhà bạn tổ chức họp mặt đông người, báo trước với hàng xóm cùng tầng, tốt nhất kèm một lời chúc năm mới. Một tin nhắn ngắn như "nhà mình có khách tối mùng 2, nếu ồn quá anh chị nhắn em nhé" thường được đón nhận rất dễ chịu.
Tết cũng là dịp tốt để làm quen hàng xóm mà cả năm chỉ gặp trong thang máy. Một hộp mứt nhỏ, một lời chúc khi gặp ở hành lang là đủ. Hàng xóm biết nhau là những người đầu tiên giúp nhau khi có chuyện, như mất điện, rò nước, hay đơn giản là nhận hộ một kiện hàng.
Chung cư mini, căn hộ thuê: những điều cần hỏi thêm
Chung cư mini, nhà nhiều tầng cho thuê từng phòng thường không có ban quản lý chuyên nghiệp, phòng cháy và lối thoát hiểm hạn chế hơn. Nếu bạn ăn Tết ở đây, hãy hỏi chủ nhà ai trực trong những ngày Tết, gặp sự cố điện nước thì liên lạc ai, cửa chính khóa giờ nào. Biết lối thoát nạn thứ hai của tòa nhà, nếu có, là việc nên làm ngay.
Người thuê căn hộ ở chung cư lớn cũng nên hỏi chủ nhà về những thứ thuộc phần chủ: máy nước nóng, bình chữa cháy trong căn hộ, thiết bị báo khói. Đồ trang trí, cây Tết nên chọn loại không cần khoan tường, không làm hỏng sàn, để khi trả nhà không mất tiền cọc.
Nếu bạn về quê ăn Tết và để phòng trống, báo chủ nhà, khóa kỹ, rút điện và cất đồ quý. Phần việc chi tiết trước khi đóng cửa đi vắng có trong bài riêng về đóng nhà khi về quê ăn Tết trên Tết Nay.
Câu hỏi thường gặp
Ăn Tết ở chung cư cần hỏi ban quản lý những gì?
Lịch thu gom rác dịp Tết, giờ hoạt động thang máy chở hàng, quy định về đặt cây ở hành lang và sảnh, cách đăng ký khách và chỗ đỗ xe khách, đầu mối trực khi có sự cố điện nước, và các khoản phí cần đóng trước kỳ nghỉ.
Có được đặt cây quất, cây đào ở hành lang chung cư không?
Tùy nội quy từng tòa nhà. Nhiều nơi không cho đặt cây ở hành lang vì chiếm lối đi và lối thoát nạn. Hỏi ban quản lý trước; nếu đặt trong ban công nhà mình, để chậu sát tường, có khay hứng nước và không đặt trên mép lan can.
Có được đốt vàng mã ở ban công chung cư không?
Không nên. Ban công, hành lang, nhà vệ sinh là những nơi dễ gây cháy và ảnh hưởng nhà khác. Nhiều tòa nhà bố trí nơi đốt riêng dịp lễ Tết hoặc cấm hẳn. Hỏi ban quản lý và làm theo hướng dẫn của tòa nhà.
Rác sau Tết ở chung cư nên xử lý thế nào?
Gấp dẹt hộp giấy, tách riêng rác tái chế, bỏ rác ướt mỗi ngày trong túi kín, không để túi rác ở hành lang. Cành đào, cây quất lớn mang đến điểm tập kết riêng theo hướng dẫn của ban quản lý, không cho vào ống đổ rác.
Khách đến chúc Tết ở chung cư nên đỗ xe ở đâu?
Tùy tòa nhà có chỗ cho xe khách hay không. Hỏi bảo vệ và nhắn trước cho khách. Không để xe đỗ chắn lối đi chung, lối thoát hiểm hay lối xe cứu hỏa. Nếu không có chỗ, gợi ý khách đi xe công nghệ hoặc gửi ở bãi gần đó.