Không về quê ăn Tết 2027 là chuyện của rất nhiều người, vì công việc, sức khoẻ, tiền vé hay hoàn cảnh riêng; điều quan trọng là báo bố mẹ sớm và thật, hẹn một dịp về bù cụ thể, rồi chủ động làm cho mấy ngày Tết ở thành phố có nhịp riêng của mình. Cuộc gọi video đúng giao thừa đêm thứ Sáu 5/2/2027 có khi là món quà bố mẹ mong nhất.
Bài gợi ý cách nói chuyện với gia đình, gửi quà và tiền về quê an toàn, những việc có thể làm khi phố vắng, cách ghép Tết với bạn bè cũng ở lại, lưu ý cho người làm xuyên Tết, và cách nhận ra khi nỗi buồn ngày Tết cần được chia sẻ.
Những lý do ở lại và không ai cần áy náy
Người ở lại thành phố dịp Tết thường có lý do rất cụ thể: làm ca trong bệnh viện, nhà máy, khách sạn, cửa hàng; giao hàng; chăm người ốm; vừa đổi việc chưa đủ phép; tiền vé chiếm quá nhiều trong tháng lương; con nhỏ đang ốm không đi xa được; hay đơn giản là cần một lần nghỉ ngơi thật sự sau một năm quá sức.
Không lý do nào trong số đó đáng để tự trách. Tết là dịp sum họp, nhưng sum họp không chỉ có một ngày và một cách. Nhiều gia đình sắp xếp về bù vào dịp khác: rằm tháng Giêng, một kỳ nghỉ hè, ngày giỗ ông bà. Bố mẹ có thể buồn lúc đầu, nhưng thường hiểu khi được nói rõ.
Điều nên tránh là im lặng đến sát ngày, để bố mẹ vẫn chuẩn bị chăn gối, mua thêm đồ ăn, đếm ngày chờ. Báo sớm là cách tôn trọng tình cảm của người ở nhà, và cũng giúp bạn đỡ day dứt khi đến Tết.
Báo bố mẹ thế nào cho nhẹ
Một cuộc gọi chuẩn bị kỹ nhẹ nhàng hơn nhiều so với một tin nhắn vội. Gợi ý trình tự:
- Gọi sớm, ngay khi đã quyết, tốt nhất trước rằm tháng Chạp (thứ Sáu 22/1/2027); chọn lúc bố mẹ rảnh, không gọi lúc đang bận việc.
- Nói lý do thật, ngắn gọn, không vòng vo. Bố mẹ thường đoán được khi con giấu.
- Hẹn cụ thể ngày về bù, ví dụ "con về vào rằm tháng Giêng" hoặc "cuối tháng Ba con về", rồi giữ lời.
- Hẹn giờ gọi video đêm giao thừa và sáng mùng Một, để bố mẹ biết sẽ được thấy con đúng lúc.
- Hỏi bố mẹ cần gì cho Tết năm nay, nhờ anh chị em ở gần mua giúp hoặc gửi về.
- Nếu có thể, nhờ một người thân ghé thăm bố mẹ ngày Tết thay mình.
Có những bố mẹ sẽ không vui, thậm chí trách. Hãy nghe, đừng tranh cãi, nhắc lại lời hẹn ngày về. Thời gian và những cuộc gọi đều đặn sau đó sẽ nói thay bạn.
Gửi quà, gửi tiền về quê an toàn
Các đơn vị vận chuyển thường ngừng nhận hoặc giao chậm từ vài ngày trước Tết, nên quà muốn đến tay bố mẹ trước giao thừa cần gửi sớm, tốt nhất trước tuần cuối tháng Chạp. Chọn đơn vị có mã theo dõi đơn, đóng gói chắc, ghi rõ số điện thoại người nhận; báo trước cho bố mẹ để có người ở nhà nhận.
Gửi tiền bằng chuyển khoản nhanh và tiện, nhưng mùa Tết cũng là mùa lừa đảo giả danh người thân. Kẻ gian chiếm tài khoản mạng xã hội rồi nhắn tin vay tiền, hoặc giả giọng, giả hình con cháu xin chuyển gấp. Dặn bố mẹ từ trước: mọi lời xin tiền qua tin nhắn đều gọi điện lại số quen để kiểm tra, không chuyển cho tài khoản lạ dù tên hiển thị trùng.
Với ông bà không quen dùng ứng dụng ngân hàng, nhờ một người thân ở quê nhận hộ rồi trao tận tay, hoặc gửi tiền mặt cùng quà qua người quen tin cậy về quê. Kèm một tấm thiệp viết tay; với nhiều cụ, vài dòng chữ của con cháu quý không kém phong bao.
Những ngày phố vắng: biến thành Tết của riêng mình
Thành phố lớn mấy ngày Tết vắng hẳn: đường thông thoáng, không khói bụi, nhiều nơi trang trí rực rỡ. Đây là dịp hiếm để đi dạo những con phố ngày thường không có thời gian ngắm, ghé chợ hoa, đi lễ đầu năm ở ngôi chùa, nhà thờ gần nhà, chụp ảnh những góc phố quen trong ánh sáng lạ.
Tự làm một chút không khí Tết cho căn phòng: một cành hoa, vài quả quýt, đĩa bánh mứt, bộ quần áo mới. Dọn nhà trước giao thừa như ở quê vẫn làm. Những việc nhỏ ấy giúp mấy ngày nghỉ có cảm giác khác ngày thường, thay vì trôi qua trong màn hình điện thoại.
Nhiều thành phố có chương trình đón năm mới, bắn pháo hoa ở một số địa điểm do chính quyền tổ chức; nếu muốn xem, đến sớm, gửi xe ở bãi chính thức, giữ đồ cẩn thận nơi đông người và hẹn điểm gặp nếu đi theo nhóm. Ngày mùng Một, vài quán cà phê, quán ăn quen vẫn mở; ghé chúc Tết người bán hàng cũng là một cách cảm thấy mình không một mình.
Đừng ép mình phải vui hay phải bận rộn. Ngủ đủ, đọc một cuốn sách để dành cả năm, nấu một món mẹ hay nấu, gọi cho bạn cũ lâu không liên lạc. Mấy ngày Tết ở lại cũng có thể là mấy ngày nghỉ ngơi đúng nghĩa đầu tiên của bạn trong năm.
Ghép Tết với bạn bè, đồng nghiệp cũng ở lại
Hỏi quanh từ sớm. Trong công ty, khu trọ, toà nhà thường có không ít người cũng ở lại. Một tin nhắn trong nhóm "ai ăn Tết ở thành phố không?" có khi gom được cả một mâm.
Mỗi người một món. Bữa tất niên chung, mỗi người mang một món quê mình, vừa đỡ việc vừa thành bữa cơm nhiều vùng miền. Nấu vừa đủ, không cần mâm cỗ lớn.
Chung một buổi đi chơi. Đi chợ hoa, đi lễ, xem bắn pháo hoa ở nơi tổ chức, hoặc chỉ ngồi uống trà nói chuyện đến giao thừa.
Rượu bia có chừng mực. Nếu có uống, sắp xếp người không uống đưa về hoặc gọi xe, vì luật cấm lái xe khi trong người có nồng độ cồn.
Rủ người đang một mình. Một đồng nghiệp lớn tuổi sống một mình, một bạn sinh viên xa nhà lần đầu; lời rủ của bạn có khi là điều ấm áp nhất họ nhận được dịp Tết.
Người làm xuyên Tết: giữ sức và giữ an toàn
Người làm ca dịp Tết, như nhân viên y tế, bảo vệ, lái xe, người giao hàng, nhân viên bán hàng, thường làm nhiều giờ hơn ngày thường vì thiếu người. Ăn đúng bữa, uống đủ nước, ngủ bù giữa các ca. Chuẩn bị sẵn đồ ăn trong tủ lạnh vì quán quanh nhà có thể nghỉ.
Đi ca đêm, về sáng sớm là lúc buồn ngủ nhất; nếu đi xe máy, giữ tốc độ vừa phải, dừng lại khi thấy díp mắt. Những ngày Tết đường vắng dễ khiến người ta chạy nhanh, trong khi nhiều người khác trên đường có thể đã uống rượu bia. Quan sát kỹ ở các giao lộ.
Nếu nơi làm việc có bữa cơm Tết cho người trực, hãy tham gia; nếu không, rủ đồng nghiệp cùng ca ăn chung một bữa. Gọi về nhà vào giờ nghỉ giữa ca. Công việc của bạn giữ cho thành phố vận hành trong lúc người khác nghỉ ngơi; đó là điều đáng tự hào.
Giữ kết nối với nhà từ xa
Một vài cách nhiều người dùng để vẫn "có mặt" trong ngày Tết của gia đình:
- Gọi video đúng giao thừa và sáng mùng Một, hẹn giờ trước để cả nhà quây quần.
- Gửi lời chúc Tết cho từng người, kể cả các cháu nhỏ, bằng tin nhắn thoại có tên từng người.
- Lì xì các cháu qua bố mẹ chúng hoặc chuyển khoản kèm lời chúc riêng.
- Nhờ người nhà chụp ảnh mâm cơm, góc nhà ngày Tết gửi cho mình, mình gửi lại ảnh Tết ở thành phố.
- Xem chung một chương trình đón năm mới trên truyền hình trong lúc gọi video.
- Đặt lịch về bù và nhắc lại trong cuộc gọi đầu năm.
Khoảng cách địa lý không làm mất Tết của một gia đình; sự im lặng thì có. Một cuộc gọi đúng lúc thường đủ để bố mẹ thấy con vẫn ở trong cái Tết của nhà.
Với ông bà lớn tuổi chưa quen gọi video, nhờ một người cháu ở quê cài sẵn, hướng dẫn từ trước Tết vài ngày và gọi thử một lần. Đến đêm giao thừa mới loay hoay bấm máy thì dễ lỡ đúng khoảnh khắc cả nhà chờ nhất.
Khi thấy buồn, cô đơn ngày Tết
Đón Tết xa nhà, nhất là lần đầu, nhiều người thấy hụt hẫng vào đúng đêm giao thừa hay sáng mùng Một, khi mạng xã hội đầy ảnh sum họp. Cảm giác ấy là bình thường. Tạm rời mạng xã hội vài giờ, ra ngoài đi bộ, gọi cho một người bạn thân thường giúp nhẹ đi.
Nếu nỗi buồn kéo dài nhiều ngày, mất ngủ, không muốn ăn, không muốn làm gì, hoặc có những suy nghĩ tiêu cực về bản thân, hãy nói với người mình tin cậy và tìm đến chuyên gia tâm lý, cơ sở y tế. Tìm hỗ trợ không có gì đáng ngại; đó là việc chăm sóc bản thân như khi bị ốm.
Giữ nhịp sinh hoạt cũng giúp tinh thần ổn định: ngủ dậy đúng giờ, ăn đủ bữa, ra ngoài nắng một chút mỗi ngày, hạn chế thức khuya xem điện thoại. Mấy ngày Tết rất dễ đảo lộn giấc ngủ, mà ngủ kém thì nỗi buồn cũng nặng thêm.
Và nếu bạn biết một người bạn đang ăn Tết một mình, hãy nhắn cho họ một tin. Có khi chỉ một câu hỏi thăm đã đổi được cả một buổi tối của người khác.
Câu hỏi thường gặp
Nên báo bố mẹ không về quê ăn Tết từ khi nào?
Càng sớm càng tốt, ngay khi đã quyết, lý tưởng là trước rằm tháng Chạp. Báo sớm giúp bố mẹ không chuẩn bị chờ đợi, và bạn có thời gian gửi quà, nhờ người thân ghé thăm thay mình.
Gửi quà về quê trước Tết bao lâu thì kịp?
Các đơn vị vận chuyển thường ngừng nhận hoặc giao chậm vài ngày trước Tết. Nên gửi trước tuần cuối tháng Chạp, chọn đơn vị có mã theo dõi và báo trước cho người nhà để có người ở nhà nhận.
Làm sao để bố mẹ không bị lừa chuyển tiền dịp Tết?
Dặn bố mẹ mọi lời xin tiền qua tin nhắn, mạng xã hội đều gọi điện lại số quen để kiểm tra, không chuyển cho tài khoản lạ dù tên hiển thị trùng. Đặt một câu hỏi riêng chỉ người trong nhà biết để xác minh khi cần.
Ở thành phố ngày Tết thì làm gì cho đỡ buồn?
Đi dạo phố vắng, ghé chợ hoa, đi lễ đầu năm, nấu một món quen, rủ bạn bè cũng ở lại ăn chung một bữa, gọi video với gia đình. Không cần ép mình phải bận rộn; nghỉ ngơi cũng là một cách đón Tết.
Người làm xuyên Tết cần lưu ý gì?
Ăn uống đúng bữa, ngủ bù giữa các ca, chuẩn bị sẵn đồ ăn vì quán xá nghỉ, đi đường cẩn thận khi tan ca đêm. Gọi về nhà trong giờ nghỉ và tham gia bữa cơm Tết với đồng nghiệp nếu có.
Thấy buồn kéo dài sau Tết có nên đi khám?
Nếu buồn kéo dài nhiều ngày, mất ngủ, chán ăn hoặc có suy nghĩ tiêu cực về bản thân, nên chia sẻ với người tin cậy và tìm đến chuyên gia tâm lý hoặc cơ sở y tế. Tìm hỗ trợ sớm là việc chăm sóc bản thân bình thường.