Quà Tết 2027 cho ông bà trên 75 tuổi nên nhẹ, dễ cầm, dễ dùng và giúp ông bà an toàn hơn trong nhà: đèn ngủ cảm biến, dép chống trơn, áo ấm cài khuy to, chăn nhẹ, hoặc thời gian con cháu ngồi cùng. Ông bà thường đã đủ đồ, nên món quà có ích nhất là thứ thay một vật cũ đang làm ông bà vất vả mỗi ngày.
Bài dành cho con cháu chọn quà cho ông bà nội ngoại, gồm cả cháu nhỏ muốn tự chuẩn bị quà. Mọi gợi ý liên quan sức khoẻ chỉ ở mức thường thức; ông bà có bệnh nền thì ăn uống và đồ bổ theo lời dặn của bác sĩ. Khoảng giá chỉ để tham khảo theo tầng.
Tuổi cao thì quà cũng phải đổi theo
Ở tuổi ngoài 75, những điều nhỏ trở thành chuyện lớn: tay kém linh hoạt nên khó mở nắp lọ vặn chặt; mắt kém nên khó đọc chữ nhỏ trên hộp; chân yếu nên một tấm thảm trơn ở nhà tắm có thể gây ngã. Quà đẹp mà khó dùng thì sẽ nằm nguyên trong tủ, quà bình thường mà vừa tay thì ông bà dùng mỗi ngày.
Nhiều ông bà cũng có nếp "để dành": quần áo mới cất cho dịp trọng, bánh kẹo để mời khách, đồ ăn ngon để phần con cháu. Vì vậy, nếu tặng đồ ăn, nên chọn lượng nhỏ, hạn dùng ngắn vừa phải để ông bà ăn ngay; nếu tặng áo, cháu nói rõ "áo này bà mặc sáng mùng Một cho cháu chụp ảnh" để món quà được dùng.
Cuối cùng, với người cao tuổi, sự có mặt quan trọng hơn hiện vật. Một buổi chiều cháu ngồi nghe ông kể chuyện, sửa giúp chiếc đài, in ảnh cả nhà đóng khung, đôi khi làm ông bà vui hơn mọi món mua sẵn.
Trước khi chọn, nên tự trả lời bốn câu: ông bà đang ở với ai, ai là người chăm hằng ngày; ông bà đang phải uống thuốc gì, có điều gì bác sĩ dặn kiêng; trong nhà có chỗ nào ông bà hay than bất tiện; và ông bà thích làm gì khi rảnh. Bốn câu đó gần như quyết định món quà. Ông ở với con trai cả ở quê, đi lại đã chậm, thích nghe đài thì một chiếc đài dễ vặn và đôi dép bám sàn đáng giá hơn cả hộp quà Tết lớn nhất trong cửa hàng.
Quà Tết cho ông bà theo nhu cầu
Chọn theo việc ông bà gặp khó trong sinh hoạt hằng ngày. Khoảng giá chỉ để hình dung tầng tiền, thay đổi theo nơi bán.
| Ông bà đang gặp khó gì | Món quà gợi ý | Khoảng tham khảo | Lưu ý khi chọn |
|---|---|---|---|
| Đi lại ban đêm, sợ ngã | Đèn ngủ cảm biến chuyển động gắn lối đi, thảm chống trơn nhà tắm, dép đế bám | Vài trăm nghìn | Đèn ánh vàng dịu, không chói |
| Hay lạnh, nhất là Tết miền Bắc | Áo khoác nhẹ cài khuy to hoặc khoá kéo lớn, tất len, chăn mỏng mà ấm | Khoảng 300 nghìn đến hơn một triệu | Chất liệu nhẹ, dễ giặt |
| Mắt kém, tai kém | Kính đọc sách đúng độ (đi đo cùng ông bà), đồng hồ treo tường số to, điện thoại phím lớn | Vài trăm nghìn đến khoảng hai triệu | Đo mắt ở cơ sở uy tín, không mua kính sẵn bừa |
| Ít người trò chuyện | Khung ảnh gia đình, album in ảnh cả nhà, đài nghe tin tức, cuộc gọi video định kỳ | Từ vài chục nghìn trở lên | Cài sẵn, chỉ cách dùng tới khi ông bà tự làm được |
| Thích tiếp khách đầu năm | Trà gói nhỏ, mứt ít ngọt, bộ chén nhẹ | Khoảng 200–600 nghìn | Hộp dễ mở, chữ trên bao bì to |
Nếu không chắc, hỏi người đang sống cùng hoặc chăm ông bà hằng ngày. Họ biết rõ nhất ông bà thiếu gì, cái gì đang làm ông bà khó chịu.
Những món nên tránh hoặc phải hỏi trước
Có những món quen tay mua nhưng lại không hợp với người cao tuổi, hoặc chỉ hợp khi đã hỏi kỹ.
- Thuốc bổ, thực phẩm chức năng, đồ "tăng sức đề kháng": ông bà đang uống thuốc theo đơn thì không tự thêm. Muốn tặng, hỏi bác sĩ đang theo dõi trước.
- Rượu, rượu ngâm: người cao tuổi nhạy với rượu hơn người trẻ, dễ chóng mặt, dễ ngã. Ngày Tết nhiều nhà vẫn có rượu mời khách, nhưng đừng chọn rượu làm quà cho ông bà.
- Bánh kẹo nhiều đường, đồ quá cứng, quá dai: răng yếu, có người đang kiêng ngọt. Chọn món mềm, ít ngọt, lượng nhỏ.
- Máy móc nhiều chức năng: nồi đa năng mười chế độ, điều khiển tivi nhiều nút. Ông bà thường chỉ dùng một hai nút; máy càng đơn giản càng tốt.
- Ghế massage, đồ "trị liệu" mua theo quảng cáo: không thay được việc đi khám. Có vấn đề xương khớp thì đưa ông bà đi khám để có hướng dẫn phù hợp.
- Đồ quý dễ vỡ, cần bảo quản kỹ: ông bà sẽ lo giữ nó hơn là vui với nó.
Nguyên tắc chung: quà cho người cao tuổi càng ít phải giải thích càng tốt. Nếu phải đọc hướng dẫn mới dùng được, món đó hợp với con cháu hơn với ông bà.
Quà từ cháu nhỏ: ít tiền mà nhiều ý
Cháu đang đi học không cần mua quà đắt. Một tấm thiệp tự vẽ, một khung ảnh cháu tự trang trí, một video ngắn cả lớp nhỏ trong nhà hát chúc ông bà, một túi thơm cháu khâu, hay đơn giản là một "phiếu" tự làm ghi "cháu đấm lưng cho bà mười lần" đều là quà ông bà giữ rất lâu. Bố mẹ có thể giúp cháu chuẩn bị từ đầu tháng Chạp, khi việc học còn đỡ dồn.
Cháu tuổi teen có thể góp sức: dạy ông bà gọi video, chép nhạc ông bà thích vào chiếc đài, in ảnh từ điện thoại ra giấy, sắp lại góc tủ thuốc cho gọn và dễ thấy. Những việc đó tốn thời gian hơn tiền, và chính thời gian là thứ ông bà thiếu từ con cháu.
Với cháu đã đi làm, có thể nhận một phần "việc lớn": đưa ông bà đi khám tổng quát trước Tết theo lịch của bác sĩ, thay bóng đèn, gắn tay vịn nhà tắm, mua sắm Tết cùng ông bà để ông bà vẫn được tự chọn đồ. Ông bà nhiều người vẫn thích tự đi chợ Tết; cháu đi cùng, xách đồ, là đủ.
Trao quà cho ông bà vào lúc nào, nói gì
Với người cao tuổi, thời điểm và cách nói làm món quà ấm hơn hoặc nhạt đi.
- Đồ dùng chống lạnh, đèn, dép: trao ngay khi về, khoảng 26 đến 29 Chạp, tức từ thứ Hai 1/2 đến thứ Sáu 5/2/2027, để ông bà dùng trong những ngày lạnh nhất của Tết.
- Lắp đặt, mặc thử, dùng thử cùng ông bà; với đèn cảm biến, dắt ông bà đi một vòng lối đi buổi tối để quen.
- Quà tinh thần như album ảnh: mở cùng nhau, để ông bà kể chuyện theo từng tấm, đừng chỉ đưa rồi đi.
- Phong bì mừng tuổi cho ông bà (nếu nhà có nếp này): con cháu trao sáng mùng Một hoặc khi đến chúc Tết, hai tay, nói một câu chúc ngắn.
- Trước khi về lại thành phố, kiểm lại món quà có đang được dùng không, chỉ lại cách dùng nếu ông bà quên.
Câu nhắn một dòng, ví dụ: "Bà đi đêm cứ bước ra là đèn tự sáng, cháu gắn sẵn rồi ạ." Câu cụ thể về món quà thường được nhớ hơn lời chúc chung.
Chọn theo sở thích riêng của ông, của bà
Ông bà thích trồng cây. Một chậu cây nhỏ dễ chăm như vạn niên thanh, trầu bà, một bộ dụng cụ làm vườn cán nhẹ, đôi găng tay vừa tay. Tránh chậu to nặng, ông bà sẽ cố bê và dễ đau lưng.
Ông bà thích nghe đài, nghe chèo, cải lương, vọng cổ. Một chiếc đài nhỏ có nút vặn to, hoặc loa nhỏ cháu chép sẵn những bài ông bà hay nghe. Ghi tên từng nút bằng chữ to dán bên cạnh.
Ông bà thích uống trà, tiếp khách. Trà gói vừa dùng trong một hai tháng, bộ chén nhẹ, khay gỗ nhỏ. Đầu năm khách tới chúc Tết đông, bộ chén mới làm ông bà vui khi mời nước.
Ông bà thích đọc báo, đọc sách. Kính đọc đúng độ, đèn bàn ánh vàng không chói, sách in chữ to về những chủ đề ông bà quan tâm. Nếu ông bà đọc trên điện thoại, chỉnh cỡ chữ to sẵn.
Ông bà thích đi lễ, đi thăm họ hàng đầu năm. Một chiếc túi đeo nhẹ có nhiều ngăn, đôi giày êm đế bám, và quan trọng nhất là người đưa đi. Đầu năm đường đông, để ông bà tự đi xe máy hay đi bộ xa không an toàn.
Ông bà thích nấu ăn cho con cháu. Một con dao sắc vừa tay, thớt nhẹ, nồi nhỏ đáy dày; nhưng quà lớn hơn là cháu vào bếp phụ, để ông bà chỉ dạy món của nhà mình.
Ông bà sống một mình hoặc ở xa con cháu
Ông bà sống một mình là trường hợp quà cần nghĩ kỹ nhất. Ngoài hiện vật, nên có "quà an toàn": một chiếc điện thoại có phím gọi nhanh tới con cháu và hàng xóm thân, một chiếc đèn pin sạc để cạnh giường, sổ ghi số người cần gọi bằng chữ to dán cạnh cửa. Nhờ một người hàng xóm tin cậy ghé qua hằng ngày trong mấy ngày Tết, kèm một món quà cảm ơn nhỏ cho họ, cũng là một cách lo cho ông bà.
Đồ ăn Tết cho ông bà ở một mình nên chia thành phần nhỏ, mỗi gói đủ một hai bữa, ghi ngày bằng chữ to. Một nồi thịt kho to ăn cả tuần không tốt cho ai; nhiều phần nhỏ dễ hâm, dễ bỏ khi không còn ngon.
Nếu con cháu ở xa, hẹn trước giờ gọi video giao thừa và sáng mùng Một, nhờ người ở gần giúp mở máy. Một bữa cơm đầu năm qua màn hình, cả nhà cùng ăn ở hai nơi, nghe thì lạ nhưng nhiều gia đình đã quen, và ông bà vẫn nhắc mãi.
Câu hỏi thường gặp
Quà Tết cho ông bà ngoài 80 tuổi nên chọn gì?
Ưu tiên đồ giúp an toàn và ấm: đèn ngủ cảm biến, dép chống trơn, áo ấm dễ mặc, chăn nhẹ. Kèm thời gian con cháu ngồi cùng. Tránh đồ nhiều chức năng, đồ quá ngọt, quá cứng và thuốc bổ chưa hỏi bác sĩ.
Cháu nhỏ nên tặng gì cho ông bà ngày Tết?
Quà tự làm là đủ: thiệp vẽ tay, khung ảnh tự trang trí, video hát chúc Tết, phiếu đấm lưng tự làm. Ông bà quý công cháu bỏ ra hơn giá tiền. Bố mẹ giúp cháu chuẩn bị sớm từ đầu tháng Chạp để không vội.
Có nên tặng sâm, thuốc bổ cho ông bà không?
Chỉ khi đã hỏi bác sĩ đang theo dõi ông bà, nhất là khi ông bà đang uống thuốc huyết áp, tiểu đường hay thuốc khác. Không nên tự chọn theo quảng cáo. Đồ ăn tươi, chăn ấm, đồ dùng an toàn là quà ít rủi ro hơn.
Ông bà hay cất quà để dành, làm sao để ông bà dùng?
Chọn món dùng hằng ngày, lắp đặt và dùng thử ngay khi trao, nói rõ cháu muốn thấy ông bà mặc hay dùng nó dịp nào. Đồ ăn thì chọn lượng nhỏ, hạn dùng ngắn vừa phải để ăn ngay trong Tết.
Ông bà sống một mình thì nên lo thêm gì ngoài quà?
Lo phần liên lạc và an toàn: điện thoại phím gọi nhanh, đèn pin để cạnh giường, sổ số điện thoại chữ to, nhờ hàng xóm tin cậy ghé qua mỗi ngày. Đồ ăn chia phần nhỏ, ghi ngày, để ông bà dễ hâm và dễ bỏ khi cũ.
Nên trao quà cho ông bà trước Tết hay đúng mùng Một?
Đồ dùng chống lạnh, đèn, dép nên trao trước Tết để dùng kịp những ngày lạnh. Phong bì mừng tuổi, lời chúc thì trao sáng mùng Một hoặc khi đến chúc Tết, tuỳ nếp nhà. Quan trọng là trao tận tay và dùng thử cùng ông bà.