Đi tàu về quê Tết 2027 hợp với chặng dài dọc trục Bắc – Nam, nhà có trẻ nhỏ, người già cần nằm nghỉ, hoặc người không muốn tự lái; điều quan trọng nhất là mua vé ở kênh chính thức của ngành đường sắt từ sớm và chọn chỗ phù hợp sức khoẻ từng người. Tàu ít bị ảnh hưởng bởi tắc đường dịp Tết, nhưng chuyến đi thường dài nên phải chuẩn bị kỹ.
Bài không nêu giá vé và lịch mở bán cụ thể, vì những thông tin đó do ngành đường sắt công bố từng năm. Thay vào đó là cách chọn chỗ, chuẩn bị đồ, đi cùng người cần chăm sóc, mang quà Tết và giữ an toàn ở những nhà ga đông nhất năm.
Khi nào đi tàu hợp hơn xe khách, máy bay hay tự lái
Tàu hoả có lợi thế rõ ở những chặng dài trên trục Bắc – Nam, nơi đi đường bộ mất cả ngày và dễ kẹt xe ở cửa ngõ các thành phố trong những ngày sát Tết. Trên tàu, người già, trẻ nhỏ có thể nằm, đi lại, ăn uống khá thoải mái; người lớn không phải căng mắt lái suốt chặng.
Ngược lại, tàu không đến tận mọi nơi. Nếu quê bạn cách ga vài chục cây số, cần tính thêm chặng từ ga về nhà, có khi phải nhờ người nhà đón hoặc đi xe khác. Tổng thời gian cửa đến cửa nhiều khi tương đương xe khách. Với chặng ngắn, vài giờ đường bộ, tàu thường không phải lựa chọn tiết kiệm thời gian.
Nhà mang nhiều đồ cồng kềnh, như cành đào, chậu quất, thùng hàng lớn, cũng nên cân nhắc: hành lý trên tàu có giới hạn, đồ lớn phải gửi theo hình thức riêng. Còn nếu bạn sợ say xe, hay ngồi lâu bị mỏi lưng, một khoang giường nằm trên tàu thường dễ chịu hơn nhiều so với một ghế ô tô suốt mười mấy tiếng.
Canh vé tàu Tết: kênh chính thức và những chiêu cần tránh
Vé tàu dịp Tết thường được mở bán sớm từ nhiều tuần, có năm nhiều tháng, trước Tết. Thời điểm và cách bán cụ thể do ngành đường sắt thông báo, nên hãy theo dõi kênh thông tin chính thức của ngành và các ứng dụng, trang bán vé được ngành công bố. Đừng dựa vào bài đăng chuyền tay trên mạng xã hội, nơi thông tin cũ năm trước hay bị đăng lại.
Vé tàu ghi tên và giấy tờ tuỳ thân của hành khách. Mua lại vé của người khác qua trung gian không rõ ràng dễ gặp rắc rối khi kiểm soát vé, và đây cũng là kẽ hở của lừa đảo. Những dấu hiệu nên dè chừng: người bán đòi chuyển khoản trước mà không có xác nhận đặt chỗ từ hệ thống chính thức, giá rẻ bất thường giữa mùa cao điểm, đường dẫn thanh toán lạ gửi qua tin nhắn.
Khi đặt, kiểm tra kỹ ngày, giờ, ga đi, ga đến, họ tên và số giấy tờ của từng người. Lưu mã đặt chỗ, vé điện tử vào điện thoại và gửi một bản cho người đi cùng. Nhà đi đông người nên đặt cùng một lúc để được chỗ gần nhau, nhất là khi có trẻ nhỏ.
Chọn chỗ trên tàu theo người đi
Các loại chỗ phổ biến trên tàu đường dài và ai hợp với loại nào. Tên gọi cụ thể có thể khác nhau giữa các đoàn tàu.
| Loại chỗ | Hợp với ai | Điều cần biết |
|---|---|---|
| Ghế ngồi mềm | Người đi chặng ngắn, chặng ban ngày, người trẻ khoẻ | Ngồi lâu dễ mỏi; mang gối kê cổ, áo khoác vì điều hoà lạnh |
| Giường khoang 6 (ba tầng) | Nhóm đông người, gia đình muốn đi chung một khoang | Tầng trên cùng thấp, khó ngồi thẳng, leo lên xuống vất vả |
| Giường khoang 4 (hai tầng) | Gia đình có trẻ nhỏ, người già, người cần nằm nghỉ | Thường được đặt hết sớm dịp Tết |
| Giường tầng dưới | Người lớn tuổi, người đau lưng, mẹ bầu | Dễ ra vào nhưng người khác hay ngồi nhờ ban ngày |
| Giường tầng trên | Người trẻ, người muốn yên tĩnh | Kiểm tra lan can, không để trẻ nhỏ nằm một mình |
Với chặng qua đêm, giường nằm đáng để ưu tiên dù khó đặt hơn. Nếu chỉ còn ghế ngồi, chia nhau thay phiên đứng dậy đi lại mỗi một, hai tiếng để chân đỡ tê, uống đủ nước.
Đi tàu cùng trẻ nhỏ và người cao tuổi
Trẻ nhỏ. Chọn giường tầng dưới hoặc khoang có người nhà đi cùng. Mang đủ sữa, nước sạch, đồ ăn quen, bỉm, khăn ướt, một bộ quần áo dự phòng trong túi xách tay. Mang vài món đồ chơi nhỏ, sách tranh để bé không chán. Không để trẻ tự đi ra hành lang, đứng ở cửa nối các toa hay nghịch cửa sổ.
Người cao tuổi. Chọn giường tầng dưới, gần nhà vệ sinh nếu có thể. Mang theo thuốc đang dùng hằng ngày đủ cho cả chuyến cộng thêm vài ngày dự phòng, để trong túi xách tay chứ không để ở hành lý lớn. Người có bệnh nền nên hỏi bác sĩ trước chuyến đi dài.
Lên xuống tàu. Ga đông, sân ga có khi thấp hơn cửa toa. Một người lên trước nhận đồ, một người đỡ cụ hoặc bế bé lên sau. Xuống ga quê lúc nửa đêm thì hẹn người nhà đón trước, đừng để người già tự xoay xở.
Người đi một mình lần đầu. Sinh viên, người trẻ lần đầu đi tàu xa nên gửi lịch trình cho gia đình, giữ điện thoại có pin, biết rõ tên ga xuống và giờ dự kiến đến.
Mang gì lên tàu cho chuyến đi dài
Chia đồ thành hai phần: hành lý lớn để dưới gầm giường hoặc giá để đồ, và một túi nhỏ luôn để cạnh người. Túi nhỏ nên có:
- Giấy tờ tuỳ thân bản gốc của từng người, vé hoặc mã đặt chỗ.
- Điện thoại, sạc, pin dự phòng; một ít tiền mặt cho chặng từ ga về nhà.
- Thuốc dùng hằng ngày, thuốc say tàu xe nếu cần (theo tư vấn của dược sĩ, bác sĩ), khẩu trang.
- Nước uống, đồ ăn nhẹ dễ bảo quản, khăn giấy, khăn ướt, túi đựng rác nhỏ.
- Áo khoác mỏng, tất, gối kê cổ, vì điều hoà trên tàu có thể lạnh.
- Đồ dùng cho trẻ nhỏ nếu có: bỉm, sữa, bình, một bộ quần áo thay.
Không mang lên tàu những thứ dễ cháy nổ như bình gas mini, xăng dầu; pháo nổ vốn bị cấm theo quy định chung. Danh mục hàng cấm, hàng hạn chế cụ thể do ngành đường sắt công bố, nên xem trước nếu bạn định mang thứ gì khác thường.
Mang quà Tết, đồ cồng kềnh lên tàu
Về quê ai cũng muốn mang chút quà: bánh kẹo, hộp trà, chai dầu ăn, có khi cả cành đào, chậu hoa. Đồ gọn nhẹ thì mang theo người, xếp vào túi có quai chắc. Đồ lớn hơn mức hành lý xách tay cho phép thường phải gửi theo dịch vụ hành lý, hàng hoá của ngành đường sắt, với thủ tục và cước riêng. Hỏi trước ở ga hoặc kênh hỗ trợ chính thức để không bị bất ngờ lúc lên tàu.
Hoa, cây cảnh dễ dập trên đường dài. Bọc kỹ, buộc cành gọn, để chỗ không bị đè. Thực phẩm tươi sống như thịt, cá nên hạn chế; nếu mang thì cần thùng giữ lạnh, đóng kín, không để rò nước làm phiền người cùng khoang.
Một cách nhiều gia đình đã chuyển sang: đặt mua quà, hoa ở chính quê nhà hoặc gửi hàng về trước qua đơn vị vận chuyển, còn bản thân chỉ mang hành lý gọn. Chuyến đi nhẹ nhàng hơn, và bạn có thêm sức để đỡ đần bố mẹ những ngày giáp Tết.
Ăn, ngủ và giữ sức trên một chuyến tàu đêm
Chuyến tàu đêm dài mười mấy tiếng sẽ dễ chịu hơn nhiều nếu bạn có một nhịp sinh hoạt rõ ràng. Ăn tối nhẹ trước khi lên tàu hoặc ngay sau khi tàu chạy, tránh đồ nhiều dầu mỡ, đồ uống có ga. Mang theo một hộp cơm, bánh mì, trái cây đã gọt sẵn đựng hộp kín là đủ cho bữa tối và bữa sáng; dịch vụ ăn uống trên tàu dịp Tết có khi đông và hết món sớm.
Đến giờ ngủ, thống nhất với người cùng khoang về ánh đèn, âm lượng điện thoại. Nút tai và miếng che mắt là hai món nhỏ giúp ngủ ngon hơn nhiều. Người lớn tuổi nên đi vệ sinh trước khi tắt đèn và để sẵn đèn pin nhỏ hoặc điện thoại gần gối, vì đi lại trong toa tối khi tàu lắc dễ trượt ngã.
Sáng ra, đứng dậy đi lại vài phút, vươn vai, uống nước để người tỉnh táo trước khi xuống ga. Nhắn tin cho người nhà về giờ tàu đến thực tế, vì tàu dịp Tết có khi chạy chậm hơn lịch. Chuẩn bị hành lý trước khi tàu vào ga ít nhất mười lăm phút để không phải vơ vội đồ đạc lúc tàu dừng.
Giữ đồ và giữ an toàn ở nhà ga, trên tàu
Những ngày sát Tết, nhà ga là nơi đông người nhất trong năm, cũng là nơi kẻ gian dễ ra tay. Đeo túi phía trước, không để điện thoại ở túi quần sau, không nhờ người lạ trông đồ. Đến ga sớm để không phải chạy vội, vì lúc vội là lúc dễ quên, dễ rơi đồ.
Trên tàu, ban đêm để túi giấy tờ, tiền và điện thoại ở phía trong giường, sát tường. Khi đi vệ sinh hay ra toa khác, nhờ người nhà trông hoặc mang túi nhỏ theo. Không đứng, ngồi ở khu vực cửa lên xuống và chỗ nối toa khi tàu đang chạy.
Nếu thấy người có biểu hiện mệt, ngất, hoặc có sự cố, báo ngay cho nhân viên phục vụ trên tàu. Lưu số tổng đài hỗ trợ của ngành đường sắt từ trước chuyến đi. Xuống tàu, kiểm tra lại giường, giá để đồ một lượt trước khi rời khoang; quên đồ trên tàu dịp Tết thường rất khó tìm lại.
Câu hỏi thường gặp
Vé tàu Tết 2027 mở bán khi nào?
Thời điểm mở bán vé tàu Tết do ngành đường sắt thông báo từng năm, thường sớm từ nhiều tuần đến vài tháng trước Tết. Hãy theo dõi kênh thông tin chính thức của ngành, không dựa vào bài đăng chuyền tay trên mạng xã hội.
Có nên mua lại vé tàu Tết của người khác?
Vé tàu ghi tên và giấy tờ tuỳ thân của hành khách, nên mua lại qua trung gian không rõ ràng dễ gặp rắc rối khi kiểm soát vé và dễ bị lừa. Nếu cần đổi tên, đổi ngày, hãy làm qua kênh chính thức theo quy định hiện hành.
Trẻ em đi tàu có cần vé riêng không?
Quy định về vé trẻ em theo độ tuổi, chiều cao do ngành đường sắt ban hành và có thể thay đổi. Kiểm tra quy định hiện hành khi đặt vé, và mang theo giấy tờ chứng minh tuổi của bé như giấy khai sinh hoặc thông tin định danh.
Mang cành đào lên tàu được không?
Tuỳ kích thước và quy định hành lý của ngành đường sắt. Cành nhỏ, bọc gọn thường mang theo được; cành lớn có thể phải gửi theo dịch vụ hành lý. Hỏi trước ở ga hoặc kênh hỗ trợ để tránh bị từ chối lúc lên tàu.
Say tàu thì nên làm gì?
Chọn chỗ nằm, hướng mặt theo chiều tàu chạy, tránh đọc điện thoại lâu, ăn nhẹ trước chuyến đi. Nếu dùng thuốc chống say, hãy hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ, nhất là với trẻ em, người già và người đang dùng thuốc khác.
Xuống ga quê lúc nửa đêm thì xoay xở thế nào?
Hẹn người nhà đón trước và gửi giờ tàu dự kiến đến. Nếu phải đi xe, chọn xe công nghệ hoặc xe có đăng ký rõ ràng, chia sẻ hành trình cho người thân. Không đi cùng người lạ mời chào ở cửa ga.